Інформація призначена тільки для фахівців сфери охорони здоров'я, осіб,
які мають вищу або середню спеціальну медичну освіту.

Підтвердіть, що Ви є фахівцем у сфері охорони здоров'я.

Журнал «» Том 19, №1-2, 2026

Вернуться к номеру

Артеріальна гіпертензія під час вагітності: клінічні форми, ризики і тактика веденн

Авторы: Черкасова О.Г., Крихтіна М.А., Гарагуля Г.А., Бабак О.Г.
Дніпровський державний медичний університет, м. Дніпро, Україна

Рубрики: Кардиология

Разделы: Клинические исследования

Версия для печати


Резюме

Актуальність. Артеріальна гіпертензія (АГ) під час вагітності залишається однією з провідних причин материнської та перинатальної захворюваності. У реальній клінічній практиці перебіг гіпертензивних розладів суттєво визначається поєднанням факторів ризику та своєчасністю призначення вагітність-сумісної терапії і моніторингу. Мета: проаналізувати тактику ведення вагітних із різними клінічними формами артеріальної гіпертензії на прикладі трьох клінічних випадків із оцінкою факторів ризику, ефективності лікування та перинатальних наслідків. Матеріали та методи. Ретроспективно проаналізовано 3 клінічні випадки вагітних із різними клінічними формами гіпертензивних розладів (хронічна артеріальна гіпертензія; тяжка неконтрольована хронічна артеріальна гіпертензія на ранніх термінах; прееклампсія, що накладається на хронічну артеріальну гіпертензію). Оцінювали фактори ризику, дані клінічного огляду, добового моніторування артеріального тиску, лабораторні та інструментальні показники, призначену терапію й перинатальні наслідки. Результати. У випадку 1 (39 років, хронічна АГ з кардіометаболічними факторами ризику) ранній старт метилдопи та динамічний контроль АТ, включно з добовим моніторуванням, дозволили пролонгувати вагітність до 37 тижнів із народженням живої доношеної дитини на тлі корекції терапії при виявленні прихованої неконтрольованості АГ у II триместрі. У випадку 2 (35 років, тяжка тривало неконтрольована хронічна АГ до 200/110 мм рт.ст., ожиріння II ст., залізодефіцитна анемія) навіть після інтенсифікації антигіпертензивної терапії зберігалася неконтрольована гіпертензія за ДМАТ; вагітність завершилась завмиранням у 9 тижнів. Цей випадок підкреслює роль прегравідарної оптимізації АТ і корекції коморбідності. У випадку 3 (42 роки, хронічна АГ, ожиріння II ст., прееклампсія в анамнезі) розвинулась тяжка пізня прееклампсія, що накладалася на хронічну АГ (АТ до 170/110 мм рт.ст., протеїнурія 3,1 г/л); проведено профілактику судом магнію сульфатом та термінове розродження шляхом кесаревого розтину у 37 тижнів за життєвими показаннями з боку матері. Висновки. Рання ініціація вагітність-сумісної антигіпертензивної терапії та регулярний контроль АТ (зокрема, ДМАТ), прегравідарна оптимізація модифікованих факторів ризику й своєчасне розродження при тяжкій прееклампсії є ключовими для поліпшення материнських і перинатальних результатів.

Background. Hypertensive disorders of pregnancy remain a leading cause of maternal and perinatal morbidity. In real-world practice, outcomes largely depend on the combination of risk factors and timely initiation of pregnancy-compatible antihypertensive therapy. Objective: to analyze the management of pregnant women with different clinical forms of hypertension using three clinical cases with an assessment of risk factors, treatment effectiveness, and perinatal outcomes. Materials and ­methods. We retrospectively analyzed three clinical cases representing major clinical phenotypes of hypertension in pregnancy: chronic hypertension, severe long-standing uncontrolled chronic hypertension in early pregnancy, and severe late superimposed preeclampsia. We assessed cardiovascular and obstetric risk factors, office and ambulatory blood pressure monitoring, laboratory and instrumental findings, administered treatment, and perinatal outcomes. Results. Case 1 (39 years; chronic hypertension with cardiometabolic risk factors) demonstrated that early initiation of methyldopa and close blood pressure surveillance, including ambulatory monitoring, enabled pregnancy prolongation to 37 weeks with delivery of a live term newborn after treatment correction prompted by masked uncontrolled hypertension in the second trimester. Case 2 (35 years; severe uncontrolled chronic hypertension up to 200/110 mmHg, obesity class II, moderate iron-deficiency anemia) showed uncontrolled hypertension on ambulatory monitoring despite therapy escalation; the pregnancy ended as a missed miscarriage at 9 weeks, highlighting the importance of preconception blood pressure optimization and comorbidity correction. Case 3 (42 years; chronic hypertension, obesity class II, prior preeclampsia) presented with severe late superimposed preeclampsia (blood pressure up to 170/110 mmHg; proteinuria 3.1 g/L). Magnesium sulfate was administered for seizure prophylaxis, followed by urgent cesa­rean deli­very at 37 weeks for maternal indications. Conclusions. Early use of pregnancy-compatible antihypertensive therapy with regular blood pressure monitoring (including ambulatory monitoring), comprehensive preconception risk optimization, and timely delivery in severe preeclampsia are crucial to improve maternal and perinatal outcomes.


Ключевые слова

вагітність; артеріальна гіпертензія; гестаційна гіпертензія; прееклампсія; добове моніторування артеріального тиску

pregnancy; hypertension; gestational hypertension; preeclampsia; ambulatory blood pressure monitoring


Для ознакомления с полным содержанием статьи необходимо оформить подписку на журнал.


Список литературы

1. Mancia G, Kreutz R, Brunstrm M, et al. 2023 ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. Journal of Hypertension. 2023;41(6):873-981. doi: 10.1097/HJH.0000000000003480.
2. Regitz-Zagrosek V, Roos-Hesselink JW, Bauersachs J, et al. 2018 ESC Guidelines for the management of cardiovascular diseases during pregnancy. European Heart Journal. 2018;39(34):3165-3241. doi: 10.1093/eurheartj/ehy340.
3. Brown MA, Magee LA, Kenny LC, et al. The hypertensive disorders of pregnancy: ISSHP classification, diagnosis and management recommendations. Hypertension. 2018;72(1):24-43. doi: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.117.10803.
4. Magee LA, von Dadelszen P, Stones W, Mathai M. The FIGO textbook of pregnancy hypertension.London: Global Library of Women’s Medicine; 2016.
5. Sibai BM. Chronic hypertension in pregnancy. Obstetrics & Gynecology. 2012;119(2 Pt 1):369-380. doi:10.1097/AOG.0b013e31824265c5
6. ACOG Practice Bulletin No. 222. Gestational hypertension and preeclampsia. Obstetrics & Gynecology. 2020;135(6):e237-e260. doi: 10.1097/AOG.0000000000003891.
7. Steegers EAP, von Dadelszen P, Duvekot JJ, Pijnenborg R. Pre-eclampsia. The Lancet. 2010;376(9741):631-644. doi: 10.1016/S0140-6736(10)60279-6.
8. Whelton PK, Carey RM, Aronow WS, et al. 2017 ACC/AHA guideline for the prevention, detection, evaluation, and management of high blood pressure in adults. Hypertension. 2018;71(6):e13-e115. doi: 10.1161/HYP.0000000000000065.
9. Bokslag A, van Weissenbruch M, Mol BW, de Groot CJM. Preeclampsia; short and long-term consequences for mother and neonate. Early Human Development. 2016;102:47-50. doi: 10.1016/j.earlhumdev.2016.09.007.
10. Bellamy L, Casas JP, Hingorani AD, Williams DJ. Pre-eclampsia and risk of cardiovascular disease and cancer in later life: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2007;335(7627):974. doi: 10.1136/bmj.39335.385301.BE.
11. Stergiou GS, Palatini P, Asmar R, Ioannidis JP, Kollias A, Lacy P, et al. Out-of-office blood pressure measurement in pregnancy: evidence and clinical recommendations. Hypertension. 2022;79(3):495-507. doi: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.121.18415.
12. Wu P, Haththotuwa R, Kwok CS, Babu A, Kotronias RA, Rushton C, et al. Preeclampsia and future cardiovascular health: a systematic review and meta-analysis. BMJ. 2021;372:n415. doi: 10.1136/bmj.n415.
13. Visser W, Wallenburg HC. Management of hypertension in pregnancy: current perspectives. Curr Opin Cardiol. 2020;35(4):404-410. doi: 10.1097/HCO.0000000000000741.
14. Уніфікований клінічний протокол медичної допомоги «Артеріальна гіпертензія». Наказ Міністерства охорони здоров’я України № 384 від 16.04.2024. Київ: МОЗ України; 2024.
15. Кравченко О.В., Жилка Н.Я., Медведь В.І., та ін. Артеріальна гіпертензія та серцево-судинні захворювання у вагітних: клінічні рекомендації. Репродуктивне здоров’я жінки. 2021;4:10-18.
16. Chernov A. Dynamics of childbirth and hypertensive disor-ders that occurred during pregnancy in Ukraine (2022–2024). Perinatology and reproductology: from research to practice (PAR) [Internet]. 2025 Oct 17 [cited 2026 Feb 11];5(3):50-56. Available from: https://www.par.org.ua/index.php/par/article/view/349. doi: 10.52705/2788-6190-2025-3-07.

Вернуться к номеру